Rekompensata za pracę w warunkach szczególnych

Czym jest rekompensata za pracę w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze?

 Zgodnie z ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla osób, które nie mają prawa do emerytury pomostowej. Rekompensata stanowi dodatek do kapitału początkowego, który podlega waloryzacji i tym samym powiększa podstawę emerytury.

 Komu i na jakich warunkach przysługuje rekompensata?

Rekompensata przysługuje ubezpieczonym, którzy przed dniem 1 stycznia 2009 r. posiadają okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 15 lat.

Dodatkowym wymogiem jest brak ustalonego wcześniej prawa do wcześniejszej emerytury, emerytury pomostowej lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

O rekompensatę występujemy łącznie z wnioskiem o emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn.

Czym jest praca w warunkach szczególnych?

Jako szczególne warunki pracy (lub w szczególnym charakterze) rozumiemy prace o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Szczegółowe rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki na podstawie których przysługuje prawo do emerytury w warunkach szczególnych ustalane są na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Praca ta oprócz wymogu 15 lat stażu musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze (najczęściej 8 godzin dziennie, jeśli pracownika obowiązuje taki wymiar pracy).

Najczęstsze problemy w sprawach o rekompensatę

Najważniejszą kwestią w tego rodzaju sprawach jest udowodnienie 15 letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, najczęściej za pomocą świadectwa pracy lub zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę. Niestety w świadectwach często pojawiają się błędy, przez co ZUS odmawia przyznania rekompensaty. Organ rentowy kwestionuje świadectwa pracy uznając, iż nawet drobne uchybienia takie jak błędna nazwa stanowiska, czy jego zaszeregowanie niezgodne z rozporządzeniem Rady Ministrów lub zarządzeniami resortowymi nie pozwalają na uznanie za udowodniony okresu pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze.

Zdarzają się również sytuacje, iż w ogóle nie dysponujemy świadectwem pracy potwierdzającym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych.

Sytuacja dodatkowo komplikuje się, gdy pracodawca już nie istnieje i nie można uzyskać lub sprostować świadectwa pracy (zaświadczenia). Wówczas ZUS wydaje decyzję odmowną.

Co zatem zrobić gdy nie dysponujemy świadectwem pracy lub jest ono nieprawidłowe i na tej podstawie otrzymaliśmy decyzję odmowną?

W tej sytuacji koniecznie należy złożyć odwołanie od decyzji odmownej ZUS do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Przed sądem można udowodnić, iż praca wykonywana była w warunkach szczególnych za pomocą innych niż świadectwo pracy dowodów, np. zeznań świadków czy dokumentacji z akt osobowych. W przypadku zlikwidowanych zakładów pracy dokumentacja powinna być przechowywana w wyznaczonym archiwum. O udostępnienie dokumentacji  przez archiwum można zwrócić się samodzielnie lub wystąpi o to sąd.

Kancelaria świadczy pomoc prawną w sprawach z zakresu rekompensat w postaci:

  1. Analizy dokumentacji i oceny czy spełnione są warunki do uzyskania rekompensaty.
  2. Pomocy w sformułowaniu odwołania od decyzji odmownej ZUS.
  3. Reprezentacji przed sądami powszechnymi w sprawach o rekompensatę.

Jeżeli jesteś zainteresowany współpracą skontaktuj się z Kancelarią telefonicznie pod numerem 607 248 740, mailowo na adres kancelaria@adwokatzak.pl lub przez formularz kontaktowy.